close
تبلیغات در اینترنت
امواج

فیزیک و شیمی راهنمایی (علوم تجربی)

برای گفتگویی آزادتر با دوستانتان
به انجمن ما مراجعه کنید
قالب جدیدی برای وبلاگتان نیاز دارید؟!!
شهرقالب !
دنبال مطالب تفریحی هستید؟!
بخش تفریحی!
سایتتو گاییدم koon_bede_koskesh 66
اطلاعات سایت

آمار مطالب
کل مطالب : 161
کل نظرات : 64
آمار کاربران
افراد آنلاین : 2
تعداد اعضا : 46
آمار بازدید
آی پی امروز : 11
آی پی دیروز : 16
بازدید امروز : 44
باردید دیروز : 34
ورودی امروز گوگل : 0
ورودی گوگل دیروز : 0
بازدید هفته : 44
بازدید ماه : 1,105
بازدید سال : 4,763
بازدید کلی : 182,459
مشخصات
آی پی : 54.224.150.24
سیستم عامل :
مرورگر:
آرشیو

بازدید : 383


 

موج های صوتی

یکی از ساده ترین راه ها برای برقراری ارتباط با دیگران صحبت کردن است. صدای ما توسط موج های صوتی به دیگران انتقال می یابد. هر صوتی دارای انرژی است و به صورت موج از چشمه ی صوت انتشار می یابد. موج های صوتی شبیه موج هایی است که با فشردن و رها کردن حلقه های فنر در آن منتشر می شوند.
وقتی یک چشمه صوت،‌مثلاً تارهای صوتی در صخره انسان یا سیم ها یک تار،‌به نوسان در می آید. ذرات هوای مجاور خود را نیز وادار به نوسان می کند و این نوسان از یک ذره به ذره ی دیگر منتقل می شود تا سرانجام صدا از چشمه صوت به گوش ما برسد.
موج صوتی و تمام موج های دیگری که از آن ها نام بردیم، مانند موج سطح آب یا موج فنر، برای انتشار به یک محیط مانند هوا، آب یا فنر نیاز دارند که توسط ذره های آن محیط،‌منتشر می شوند. این گونه موج ها را امواج مکانیکی می نامند.
موج صوتی را باید توسط یک جسم مرتعش تولید کرد. به هر جسمی که صوت تولید کند چشمه ی صورت می گوئیم. ضجره ی انسان یک چشمه ی صوت است و هر کس با عبور دادن هوا از حنجره ی خود، تارهای صوتی آن را به ارتعاش در می آورد. ارتعاش تارهای صوتی صوت را به وجود می آورد. در واقع ارتعاش تارهای صوتی،‌به مولکول های هوا انرژی منتقل می کند و موج صوتی تولید می شود.



تفسیر کنید ص 47
اگر یک بلندگوی کوچک را زیر سرپوش شیشه ای قراردهیم و آن را به جریان برق وصل کنیم تا صدا تولید کند، سپس هوای زیر سرپوش را به وسیله ی تلمبه ی تخلیه به تدریج خارج کنیم. مشاهده می کنیم که صدای بلندگو به تدریج کم می شود تا زمانی که دیگر تقریباً صدایی را نمی شنویم . چرا؟

علت آن است که صوت در خلاء منتشر می شود، اگر صدای ضعیفی گاهی شنیده شود از راه تماس بدنه بلندگو با کف پوش،‌یا میز یا چیز دیگر است.



فروصوت،‌ فرا صوت :

انسان می تواند موج های صوتی ای که بسامد آن ها حدوداً بین 20 تا 20000 هرتز باشد را بشنود. یعنی برای آن که صوتی روی گوش انسان اثرگذارد و شنیده شود، باید بسامد آن در این محدوده باشد. به این محدوده محدوده شنوایی انسان گفته می شود. به صوت هایی که بسامد آن ها کم تر از 20 هرتز باشد فروصوت می گویند. فروصوت روی گوش انسان اثر شنوایی ندارد یعنی شنیده نمی شود. به صوت هایی که بسامد آن ها از 20000 هرتز بیشتر باشد فراصوت گفته می شود. فراصوت نیز مانند فروصوت برای انسان قابل شنیدن نیست.
امروزه فراصوت و استفاده از آن در صنعت پزشکی اهمیت بسیار دارد و به خصوص در پزشکی، به علت آن که فراصوت روی بافت های بدن انسان اثرهای تخریبی پرتوهای X را ندارد. بسیار مورد توجه است. به عنوان مثال از فراصوت برای بررسی جنین در بدن مادر و اطلاع از وضعیت و اطمینان از سلامتی آن استفاده می شود.

 

 

موج های فراصوت که از ناحیه شکم به درون بدن فرستاده می شوند از مرزها و فصل مشترک بین بافت ها و اعضای داخلی بدن، بازتاب شده و پس از خروج از بدن وارد گیرنده می شود و در گیرنده به موج های الکتریکی تبدیل شده و روی صفحه ی نمایشگر، تصویری را به وجود می آورد که در صورت لزوم،‌یک دستگاه چاپگر آن را چاپ می کند.
این عمل بسیار شبیه عمل عکس برداری با دوربین عکاسی است . موج های نورانی که توسط نور افکن به صورت مشخص یا به موضوع عکس برداری می تابد. پس از بازتاب وارد دوربین شده و روی فیلم ، تصویر تشکیل می دهد.



اطلاعات جمع آوری کنید: ص 48
1 – بعضی از حیوانات، بر خلاف انسان،‌قادر به شنیدن فراصوت و فرو صوت هستند. تحقیق کنید که کدامیک از حیوانات فروصوت را می شنوند و کدامیک قادر به شنیدن فراصوت هستند.
2 – آیا حیواناتی را می شناسید که از این صوت ها استفاده دیگری کنید؟

فراصوت : خفاش و گراز ماهی – فروصوت : اسب و حشراتی چون عنکبوت که ده دقیقه قبل از وقوع زلزله امواج طولی را حس می کنند.
خفاش با ایجاد فراصوت و گوش دادن به بازتاب آن مانع را شناسایی می کند.



موج های الکترومغناطیسی:

موج های رادیویی و موج های نورانی از یک نوع هستند و به آن موج های الکترومغناطیسی می گویند. موج های الکترومغناطیسی از بسامد بسیار بالا (طول موج بسیار کوتاه که پرتوهای گاما نام دارند) تا بسامدهای بسیار کم (طول موج های بسیار بلند که موج های رادیویی نام دارند) را شامل می شوند.
این موج ها نیز مانند موج های دیگری چون موج های صوتی، با خود انرژی حمل می کنند. می دانید که خورشید منبع اصلی انرژی بر روی زمین است. این انرژی توسط امواج نوری که خود نوعی موج الکترو مغناطیسی هستند از خورشید به زمین می رسد.
مومج های الکترومغناطیسی بر خلاف موج های صوتی، از خلاء نیز می گذرند. سرعت انتشار آن ها نسبت به سرعت انتشار موج های صوتی بسیار بیشتر است.
موج های الکترومغناطیسی را بر حسب بسامد کاربرد آن ها نامگذاری می کنند. به این گستره طیف موج های الکترومغناطیسی می گویند.



اطلاعات جمع آوری کنید. ص 49
تحقیق کنید که از پرتوهای :
الف) گاما
ب) ایکس
پ) فروسرخ
ت) رادار
چه استفاده هایی می شود؟

الف) از پرتو گاما در فیزیوتراپی و بمباران غده های سرطانی
ب) از پرتو ایکس در رادیو گرافی و رادیوسکوپی و عکس برداری از قطعات صنعتی جهت اطمینان از سالم بودن
پ) از فروسرخ به کمک دوربینهای فروسرخ (مادون قرمز) جهت شناسایی
ت) از پرتوهای رادار جهت ارتباط و شناسایی



ارتباطات :

در قرن اخیر به علت پیشرفت علم و صنعت و ساخت و استفاده از وسیله های پیشرفته، فناوری ارتباطات پیشرفت فوق العاده ای کرده بطوری که امروزه استفاده از تلفنهای معمولی و همراه کاری بسیار عادی شده است.
ارسال پیام ها تصویری از هر نقطه زمین به نقطه ی دیگر، توسط ماهواره ها به راحتی انجام می گیرد. آنتن های زمینی، پیام های تصویری را به ماهواره ارسال می کنند ماهواره این پیام ها را به آنتن هایی که در ایستگاههای زمینی که دو طرف دیگر زمین نصف شده است ارسال می کند.

 

 



سؤالات متن فصل 3 : 1 – منظور از دوره چیست؟

مدت زمانی که طول می کشد تا جسم یک نوسان کامل انجام دهد. (زمان رفت و برگشت)



2 – در امواج سطح آب آیا جهت ارتعاش عمود بر انتشار است یا هم جهت هستند؟

جهت ارتعاش عمود بر جهت انتشار است



3 – منظور از سرعت انتشار چیست؟ ویکای آن را بیان کنید.

مسافتی را که موج درواحد زمان طی می کند ویکای آن متر بر ثانیه است



4 – موج چگونه انرژی را حمل می کند؟

موج با حرکت خود انرژی را از ذره ای به ذره ی دیگر انتقال می دهد



5 – موجهای الکترومغناطیسی چه نوع موجهایی هستند؟

موجهایی هستند که از بسامد بسیار بالا تا بسامد پایین را شامل می شوند.



6 – موجهای رادیوی کدامند؟

موجهای الکترومغناطیسی هستند که طول موج بلند و بسامد بسیار پایین دارند.



7 – انسان در زمانهای قدیم از چه راههایی با هم ارتباط برقرار می کردند؟

بوسیله چاپارها – علامت دادن دود آتش – روشن و خاموش کردن چراغ

مقدمه

موج چیست؟موج عبارت است ازآشفتگی یا بر هم خوردن تعادل محیط به صورت منظم یا نامنظم و راهی برای انتقال انرژی می باشد .امواج بسته به ماهیت خود قابل انتشار در محیط های مادی یا خلا هستند.امواج به طور کلی در دو دسته تقسیم بندی می شوند:

1.امواج مکانیکی

2.امواج الکترومغناطیسی

امواج مکانیکی:این امواج ازتغییر مکان قسمتی ازیک محیط کشسان نسبت به وضعیت تعادل خود ناشی می شود،این امر به نوبه خود سبب نوسان محیط می گردد.به علت خواص کشسانی محیط آشفتگی ازلایه ای به لایه دیگر منتقل می شود.در این پدیده کل محیط همراه موج منتقل نمی شود،بلکه فقط اجزای محیط در مسیرهای محدودی(در راستای معین)نوسان می کند.حرکت موجی می تواندانرژی را تا مسافتهای دور انتقال دهد.به عبارت دیگر انرژی در امواج همان انرژی جنبشی و پتانسیل ماده است که در کل توده یک محیط دست به دست به دست می گردد.برای ایجاد و انتقال امواج مکانیکی نظیر صدا و ارتعاش وجود محیط مادی ضروری است.امواج مکانیکی به شکلهای مختلف ایجاد و منتشر می گردد. سه شکل عمده  آن عبارت است از:

1.موج عرضی

2.موج طولی

3.موج پیچشی

موج عرضی:اگر حرکت ذرات ماده حامل موج بر راستای انتشار موج عمود باشد،موج راعرضی مینامند.مانند حرکت طناب به صورت افقی.

موج طولی:اگر حرکت ذرات ماده حامل موج مکانیکی در راستای انتشار موج باشد موج راطولی مینامند.مانند یک فنر فشرده که هنگام رها کردن به صورت کششی به جلو و عقب به نوسان در می آید.

 

موج پیچشی:این دسته از امواج درواقع ترکیبی از دو شکل عرضی و طولی بوده و در محیطهای مخصوصی قابل تولید وانتشار می باشد.مثلا اگرانتهای یک فنر را به طور هم زمان دردوجهت افقی و عمودی به نوسان در آوریم ترکیبی از امواج طولی و عرضی به شکل پیچشی در طول فنر ایجاد می شود.

امواج الکترو مغناطیس:این امواج به دلیل ماهیت ویژه خود برای انتشار به محیط مادی نیاز نداشته و قادرند در ماده و خلا منتشر گردند.این امواج شامل پرتو های کیهانی،گاما،ایکس،ماورای بنفش،نور مریی،مادون قرمزوامواج رادیویی است.

امواج صوتی:این امواج شکلی از امواج مکانیکی طولی هستند که عموما در هوامنتشر شده (اگر چه قابل انتشار در محیطهای مادی نیز می باشند)و در برخورد با گوش انسان احساس شنیدن را ایجاد می کنند.(1)

امواج صوتی در هوا ترکیبی از نوسانات جزئی در فشار اتمسفر هستند که با ارتعاش اجزای هوای محصور با منبع صوت ایجاد می شوند . به این دلیل هوا دارای خاصیت جرم و کشسانی است و شدت آشفتگی درفشاراتمسفر از طریق هوای منبع دریافت شده انتقال می یابد.امواج صوتی شبیه امواج کوچک در یک استخر هستند . ما همه می دانیم، در زمان خاصی، که یک سنگ درون استخر می اندازیم امواجی در اطراف سنگ منتشر می شوند. امواج صوتی بسیار شبیه این امواج کوچک هستند. چندین نکته با مشاهده این امواج کوچک وجود دارد که امواج صوتی دورتر از منبع در سرعتی مشابه این، حرکت می کنند و امواج ساده ای که از طریق محیط انتقال می یابند از نظر مقدار جنبش و نیروی حرکت آنی متفاوت از یکدیگرند. هیچ انتقال خاصی از ماده به اطراف ماده به جز مرکز منبع وجود ندارد. در اتمسفر نمونه ای دو بعدی از چرخش به خارج از منبع و در محیط اطراف آن، نمونه سه بعدی و امواج صوتی کروی مشاهده خواهد شد . سرعت امواج وابسته به فرکانس و مستقل از دما ورطوبت محیط است، که در حدود 120/1 در هوا و حدود 850/4  در آب است.                                                                    

 

دوره، فرکانس، فاز حرکت:

سرعت موج ←                                           

حرکت به نظر می رسد در هر زمانی تکرار می شود. زمانی که حرکت حول خود تکرار می شود، جایگزینی نامیده می شود که از طریق دور یا چرخش است. تعداد دور در هر ثانیه فرکانس نامیده می شود(F ). فرکانس بر حسب دور بر ثانیه یا معادل آن هرتز(HZ) بیان می شود.                                                              

زمان صرف شده جهت تکرار حرکت T ثانیه است که دوره نامیده می شود. در این بین حرکت در هر زمان wt با   2 pاز زمان sin=0 تا sin=2p، sin=4p و ...شروع می شود، .بنابراین  =   فرکانس زاویه ای(w) بر حسب رادیان بر ثانیه بیان می شود.(2)

1) گردآوری مطلب توسط دوست خوبم سرکار خانم عید گشایش

2) منبع: گزیده ای از کتابNoise and Noise Control  (ترجمه: م . نورانی)

 


نظرات کاربران

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
درباره سایت

Profile Pic
این وبلاگ زیر نظر محسن بیات سرگروه دبیران علوم تجربی اداره آموزش و پرورش برای استفاده دبیران محترم و دانش آموزان علاقه مند به علوم ساخته شده است. مدیر وبلاگ اقبال شیراسب و محسن بیات ایمیل: mohsen7bayat@yahoo.com شماره تماس محسن بیات 09124613633
اطلاعات کاربری و عضویت سریع

عضو شويد
فراموشی رمز عبور؟

نام کاربری :
رمز عبور :


عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
خبرنامه


نظر سنجی

به نظر شما این سایت چه قدر به دانش فیزیک و شیمی شما افزوده است؟





آیا با وصل شدن دامنه به وبلاگ موافق هستید